Smocza Jama: Czy Odważysz Się Wejść?
Jordan Peterson, kanadyjski psycholog kliniczny, znany jest z tego, że potrafi w przystępny sposób mówić o skomplikowanych problemach ludzkiej psychiki. W swoim wykładzie “Get Your Fear Behind You To Push You Forward” (“Ustaw swój strach za sobą, aby Cię popychał”) Peterson przedstawia fascynującą koncepcję, która może zmienić Twoje podejście do lęku.
Czy czujesz czasem, że strach Cię paraliżuje? Że zamiast iść do przodu, tkwisz w miejscu, sparaliżowany obawami? Może boisz się porażki w pracy, odrzucenia w relacjach, a może zmagasz się z lękiem społecznym, który utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie. Może boisz się oceny, krytyki, wyśmiania. A może masz jakąś fobię – pająki, wysokość, zamknięte przestrzenie – która sprawia, że unikasz pewnych sytuacji, tracąc cenne doświadczenia.
Wyobraź sobie teraz, że Twój lęk to… smok. Wielki, ziejący ogniem stwór, który blokuje Ci drogę do celu. Możesz próbować go ominąć, ukryć się przed nim, udawać, że go nie ma. Ale on tam jest. I z każdym dniem rośnie, stając się coraz potężniejszy. Co gorsza, smok nie tylko stoi Ci na drodze – on Cię goni. A ucieczka przed nim, choć na chwilę przynosi ulgę, na dłuższą metę sprawia, że stajesz się słabszy, a smok – silniejszy.
Sekret Szczurów i Smoka: Dwie Ścieżki do Odwagi
Peterson, opierając się na badaniach Jaaka Pankseppa, przedstawia fascynujący eksperyment z udziałem… szczurów. Okazuje się, że młode szczury, szczególnie samce, uwielbiają zapasy – coś w rodzaju “zabawy w walkę”. Naukowcy zauważyli trzy kluczowe rzeczy:
- Szczury chcą się bawić: Są gotowe włożyć wysiłek (np. naciskać dźwignię), aby dostać się do areny, gdzie wiedzą, że będą mogły się “pobawić w walkę”.
- Dwa systemy motywacyjne: Mamy dwa oddzielne systemy motywacyjne: jeden, który ciągnie nas do nagrody (np. jedzenie dla głodnego szczura) i drugi, który odpycha nas od zagrożenia (np. zapach kota). Co więcej, te systemy mogą działać razem! Szczur, który czuje zapach kota i jednocześnie widzi jedzenie, będzie jeszcze bardziej zmotywowany, aby biec do przodu.
- Dobrowolne podjęcie wyzwania zmienia reakcje: To jest clou. Kiedy szczur dobrowolnie podejmuje wyzwanie (np. “zabawę w walkę”), aktywuje zupełnie inny system psychofizjologiczny niż wtedy, gdy jest zmuszony do konfrontacji z zagrożeniem. Dobrowolne działanie wiąże się z pozytywnymi emocjami i mniejszym stresem!
Peterson tłumaczy: “Chcesz, aby Twój strach był za Tobą, pchając Cię do przodu, a nie przed Tobą, blokując Ci drogę.” Chodzi o to, abyś bał się bardziej niepodjęcia działania, niż samego działania. To subtelna, ale fundamentalna różnica.
Jak to się ma do Twojego życia i do mojego e-booka “Powiedz STOP Lękom, Fobiom, Ograniczającym Przekonaniom”?
E-book, podobnie jak Peterson, nie obiecuje, że strach zniknie. Zamiast tego, oferuje narzędzia do zmiany Twojej relacji ze strachem. Uczy, jak:
- Rozpoznać i nazwać swoje lęki: Tak jak w eksperymencie ze szczurami, musisz wiedzieć, co Cię motywuje (co jest “jedzeniem”), a co Cię przeraża (co jest “zapachem kota”). E-book zawiera ćwiczenia, które pomogą Ci zidentyfikować Twoje konkretne lęki, fobie i ograniczające przekonania (Tydzień 1, 6, 9).
- Stopniowo się konfrontować: Nie chodzi o to, aby od razu rzucać się na głęboką wodę. E-book proponuje metodę małych kroków, stopniowej ekspozycji na to, czego się boisz (Tydzień 2, 3, 6, 10). Zaczynasz od wyobrażania sobie trudnych sytuacji, a następnie, w bezpieczny i kontrolowany sposób, przechodzisz do realnych wyzwań.
- Zmienić swoje myślenie: Peterson mówi o “wybraniu swojej trucizny” – o tym, że często musimy wybierać między dwoma trudnymi opcjami. E-book uczy, jak przekształcać negatywne myśli w bardziej realistyczne i wspierające (Tydzień 5, 8, 9). Nauczysz się, jak kwestionować swoje lęki i jak budować poczucie własnej wartości.
- Wzmocnić swoje poczucie kontroli: Peterson podkreśla, że dobrowolne działanie aktywuje inny system psychofizjologiczny. E-book zawiera ćwiczenia, które pomogą Ci odzyskać poczucie kontroli nad swoim życiem i swoimi reakcjami (Tydzień 2, 3, 7). Przestaniesz być biernym obserwatorem, a staniesz się aktywnym uczestnikiem swojego życia.
- Zrozumieć siebie, by zrozumieć innych, wzmacniać poczucie własnej wartości. (Tydzień 5, 7).
- Używać wdzięczności i akceptacji, aby w trudnych sytuacjach odnaleźć spokój i siłę. (Tydzień 4, 10).
- Nie unikać małych problemów: nawiązując do metafory smoka, Peterson radzi zająć się problemami, gdy są małe, zanim urosną i przytłoczą. Ebook omawia tą kwestię w kontekście systemów przekonań. (tydzień 9)
Od Ucieczki do Walki: Jak Uzbroić Się w Odwagę
Wróćmy do metafory smoka. Zamiast uciekać przed nim, możesz… nauczyć się z nim walczyć. Możesz zdobyć zbroję (wiedzę i umiejętności z e-booka), miecz (techniki radzenia sobie z lękiem) i tarczę (poczucie własnej wartości). Możesz nauczyć się, jak unikać jego ognistych podmuchów (negatywnych myśli) i jak zadawać celne ciosy (podejmować skuteczne działania).
Co więcej, możesz nawet… oswoić tego smoka. Zrozumieć, że Twój lęk, choć czasem uciążliwy, może być też źródłem siły. Może Cię motywować do działania, do rozwoju, do przekraczania własnych granic. Strach, który Cię pcha do przodu, a nie paraliżuje, to potężny sprzymierzeniec.
Zdobądź Zbroję i Pokonaj Smoka: Twoja Podróż Zaczyna Się Teraz!
Przestań uciekać przed swoim smokiem. Stań z nim twarzą w twarz. Nie musisz tego robić sam.
- Obejrzyj wykład Petersona: Niech jego słowa będą dla Ciebie inspiracją i punktem wyjścia do zmiany. Link do fragmentu wykładu.
- Sięgnij po mój e-book: “Powiedz STOP Lękom, Fobiom, Ograniczającym Przekonaniom“. To Twoja zbroja, miecz i tarcza w walce ze smokiem. To praktyczny przewodnik, który krok po kroku pokaże Ci, jak odzyskać kontrolę nad swoim życiem.
- Zacznij od pierwszego tygodnia: Nie przytłaczaj się ogromem zadania. Zacznij od małych kroków, od pierwszego ćwiczenia. Każdy mały sukces przybliży Cię do celu.
- Bądź cierpliwy i wyrozumiały dla siebie: Zmiana to proces. Będą lepsze i gorsze dni. Nie poddawaj się, gdy napotkasz trudności. Ucz się na błędach i idź dalej.
- Szukaj wsparcia: Porozmawiaj z bliskimi, znajdź grupę wsparcia, rozważ konsultację z terapeutą. Nie jesteś sam w tej walce.
- Świętuj Swoje Sukcesy! Zwracaj uwagę na małe zwycięstwa, aby wzmacniać poczucie własnej wartości.
Pamiętaj, że Twój lęk to nie wyrok. To wyzwanie. I możesz je podjąć. Masz w sobie siłę, by pokonać smoka i odzyskać swoje życie. Zacznij działać teraz.
[eBook] Powiedz STOP Lękom, Fobiom, Ograniczającym Przekonaniom. Twój 10-Tygodniowy, Program Autoterapeutyczny
Fobia? Lęk? Zmień to! Unikalny, 10-tygodniowy program autoterapii, który przywraca kontrolę. Kup TERAZ i odzyskaj spokój!
[ebook format – pdf]
